Zakup drugiego mieszkania – jaki podatek zapłacisz i jak policzyć

Jeśli masz już jedno mieszkanie i myślisz o kolejnym (najczęściej pod wynajem w Warszawie, czasem dla dziecka lub jako dywersyfikacja), to temat podatków warto rozbić na trzy proste kawałki: zakup (PCC/VAT i opłaty), wynajem (podatek od przychodu) i sprzedaż (zasada 5 lat + ulga mieszkaniowa).

W Warszawie kluczowe jest nie to, czy „na papierze” coś wygląda dobrze, tylko wynik netto i bezpieczeństwo: pustostany, dobry najemca, sensowna umowa, przewidywalne koszty. Przepisy potrafią się zmieniać, więc to jest stan na 2025/2026 – przy dużych kwotach i niestandardowych sytuacjach warto potwierdzić szczegóły u notariusza lub doradcy podatkowego.

Rozważasz zakup mieszkania na wynajem? Zrób to bez stresu i nieprzewidzianych kosztów!

Umów się na bezpłatną rozmowę i dowiedz się jak możemy pomóc w:
- Uzyskaniu finansowania - dopasowujemy finansowanie tak, aby było bezpieczne i opłacalne
- Wyborze odpowiedniego mieszkania - dobrana lokalizacja, układ i grupa docelowa
- Koordynacją remontu i projektu, dzięki czemu unikasz problemów z podwykonawcami
- Weryfikacji przyszłych najemców - obniżamy ryzyko opóźnień i problemów
- Uzyskaniu pierwszych zwrotów już po 3-4 miesiącach od wypełnienia formularza.

Inwestuj mądrze, bez ryzyka i z pełnym wsparciem na każdym etapie.

Odpowiedź w 60 sekund: jakie podatki przy zakupie drugiego mieszkania?

Rynek wtórny: kiedy płacisz PCC 2% i kto to ogarnia?

W praktyce, przy zakupie na rynku wtórnym najczęściej pojawia się PCC 2% (podatek od czynności cywilnoprawnych). Dobra wiadomość: zazwyczaj nie biegasz z deklaracjami, bo przy akcie notarialnym to notariusz działa jako płatnik – pobiera i przekazuje PCC do urzędu.

Rynek pierwotny: VAT w cenie vs kiedy może pojawić się PCC

Na rynku pierwotnym (zakup od dewelopera) standardowo w cenie jest VAT, więc PCC zwykle nie występuje. Wyjątki zdarzają się w specyficznych konstrukcjach transakcji (np. gdy część nie jest objęta VAT albo kupujesz „pakietowo” w sposób, który uruchamia osobne przepisy) – dlatego przy nietypowych umowach warto dopytać notariusza przed podpisaniem.

„Drugi lokal” a zwolnienie z PCC – dlaczego zwykle nie przysługuje

Tu jest sedno frazy „zakup drugiego mieszkania podatek”: zwolnienie z PCC jest powiązane z pierwszą nieruchomością mieszkaniową kupującego (i konkretnymi warunkami). Jeśli kupujesz drugi lokal, to co do zasady zwolnienia nie ma, więc przy rynku wtórnym PCC wraca.

Mini-tabela: wtórny vs pierwotny (w skrócie)

Element

Rynek wtórny

Rynek pierwotny

Typowy „podatek przy zakupie”

PCC 2%

VAT w cenie

Kto rozlicza przy akcie

Notariusz jako płatnik PCC

Zwykle brak PCC (VAT rozlicza sprzedawca w cenie)

Najczęstsza pułapka

Mylenie PCC z kosztami notarialnymi

Założenie, że „nigdy nie ma PCC” (a bywają wyjątki)

Najczęstsze błędy (które kosztują)

  • Mylenie „podatku” z kosztami notariusza, sądu i kredytu (a potem brakuje w budżecie).
  • Liczenie opłacalności „na szybko” bez pustostanów i kosztów utrzymania.
  • Brak planu na umowę najmu i weryfikację najemcy (a to jest realne ryzyko w Warszawie).

PCC, VAT i wyjątki: co naprawdę dotyczy drugiego mieszkania?

PCC 2% – podstawa opodatkowania, moment zapłaty, rola notariusza

PCC 2% liczy się od wartości transakcji (w praktyce – od wartości wskazanej w akcie, ale urząd może kwestionować rażące zaniżenie). Podatek płaci zazwyczaj kupujący, a przy umowie w formie aktu notarialnego to notariusz jest płatnikiem PCC: pobiera podatek i przekazuje go do urzędu.

Mini-przykład (żeby poczuć skalę):
Cena 700 000 zł → PCC 2% = 14 000 zł. Tę kwotę trzeba mieć w budżecie „na dzień aktu” (albo w środkach własnych, jeśli bank jej nie finansuje).

Zwolnienie z PCC dla „pierwszego mieszkania” – warunki i typowe pułapki (udziały/dziedziczenie)

Zwolnienie z PCC przy zakupie „pierwszego mieszkania” dotyczy rynku wtórnego i ma warunki: nie możesz (co do zasady) mieć wcześniej mieszkania/domu ani udziału w takiej nieruchomości – z wyjątkiem sytuacji, gdy udział do 50% był nabyty np. w drodze dziedziczenia (to częsta pułapka i jednocześnie częsty „ratunek”).

Wniosek praktyczny przy haśle „zakup drugiego mieszkania a podatek”: jeśli ten „pierwszy” warunek masz już za sobą, to przy kolejnym lokalu zwolnienie zwykle odpada – i na wtórnym wraca PCC.

6% PCC od 6. i kolejnego mieszkania – kogo dotyczy i kiedy to wchodzi w grę

Od 1 stycznia 2024 r. istnieje dodatkowa stawka 6% PCC dla zakupu szóstego i kolejnego lokalu mieszkalnego w określonych przypadkach (to rozwiązanie celowane w zakupy na większą skalę, a nie w kogoś, kto kupuje 2. mieszkanie).

Kiedy w ogóle masz to sprawdzać?

  • gdy kupujesz pakietowo (kilka lokali w jednej inwestycji),
  • gdy masz już większy portfel i dokupujesz kolejne lokale,
  • gdy transakcja ma nietypową strukturę (np. połączenie różnych elementów umowy).

Tabelka: kiedy 0%, 2%, 6% (najprościej jak się da)

Stawka

Kiedy najczęściej

Uwaga

0% PCC

Zwolnienie dla „pierwszego” na wtórnym przy spełnieniu warunków

Drugi lokal zwykle wyklucza

2% PCC

Standardowy zakup na wtórnym

Najczęstszy przypadek przy 2. mieszkaniu

6% PCC

Zakup 6. i kolejnego lokalu w warunkach z ustawy

Dotyczy specyficznych sytuacji portfelowych

Checklista dokumentów do notariusza (żeby akt nie stanął w miejscu)

  • dane stron (PESEL/NIP, dokument tożsamości)
  • podstawa nabycia sprzedającego (np. akt notarialny)
  • numer księgi wieczystej / dokumenty spółdzielcze (jeśli dotyczy)
  • zaświadczenia i oświadczenia wymagane do transakcji (zależnie od stanu prawnego)
  • przy kredycie: dane banku i warunki uruchomienia hipoteki

Koszty okołozakupowe, które ludzie mylą z „podatkiem”

Taksa notarialna, opłaty sądowe, wpisy do KW, hipoteka

To, że mówisz „podatek”, nie znaczy, że to jedyny koszt. Najczęściej budżet rozwalają opłaty okołozakupowe:

  • Taksa notarialna (maksymalne stawki są w rozporządzeniu – zależą od wartości)
  • VAT 23% od taksy notarialnej (to część wynagrodzenia notariusza)
  • Opłaty sądowe do księgi wieczystej: typowo 200 zł za wpis własności
  • Wpis hipoteki (jeśli kupujesz na kredyt): często 200 zł za wpis hipoteki

Prowizja pośrednika, koszty kredytu, ubezpieczenia

W Warszawie prowizja pośrednika i koszty kredytu potrafią być większe „w odczuciu” niż sam PCC, bo są rozlane w czasie albo w kilku pozycjach: prowizje, wycena, ubezpieczenia, opłaty bankowe. Tu nie ma jednej stawki dla wszystkich – dlatego opłacalność zawsze licz na swoich parametrach.

Remont/wykończenie i umeblowanie – kiedy wpływa na „opłacalność”, a kiedy na podatek

Remont i wyposażenie zwykle nie zmieniają PCC (PCC liczysz od wartości transakcji), ale totalnie zmieniają opłacalność: czas startu najmu, stawka czynszu, profil najemcy, ryzyko awarii i pustostanu.

Tabela kosztów wejścia (praktyczny szkielet budżetu)
(widełki zależą od ceny i modelu transakcji – tu chodzi o kolejność i „kiedy płacisz”)

Pozycja

Widełki (orientacyjnie)

Kiedy płacisz

Kto pobiera

Czy wpływa na rentowność

PCC 2% (wtórny)

2% ceny/wartości

przy akcie

notariusz (jako płatnik)

tak (to koszt wejścia)

Taksa notarialna + VAT

zależna od wartości

przy akcie

notariusz

tak

Wpis własności do KW

zwykle 200 zł

przy akcie/wniosek

sąd (przez notariusza)

trochę

Wpis hipoteki (kredyt)

zwykle 200 zł

przy akcie/wniosek

sąd

trochę

Prowizje/operat/ubezpieczenia (kredyt)

zależne od banku

przed/po akcie

bank/ubezpieczyciel

tak

Wykończenie/umeblowanie

zależne od standardu

przed startem najmu

wykonawcy

tak (dużo)

Rezerwa awaryjna

min. kilka tys. zł

od razu

Ty

tak (stabilność)

 

Checklista „przed podpisaniem umowy” (żeby spać spokojnie)

  • stan prawny (KW, obciążenia, służebności, roszczenia)
  • realne koszty startu (PCC/notariusz/KW + rezerwa)
  • plan najmu: stawka, grupa docelowa, standard
  • plan remontu: czas, budżet, ryzyko opóźnień
  • scenariusz „co jeśli”: pustostan 1–2 miesiące, awaria, opóźniona płatność

Podatek po zakupie: wynajem mieszkania (najczęstszy cel „drugiego lokalu”)

Najem prywatny: ryczałt 8,5% i 12,5% – co to znaczy w praktyce

Dla większości właścicieli w Polsce najczęstszy i najprostszy model to najem prywatny na ryczałcie:

  • 8,5% do 100 000 zł przychodu rocznie,
  • 12,5% od nadwyżki ponad ten limit.

Ważne: ryczałt jest od przychodu, czyli koszty (remont, odsetki, umeblowanie) nie pomniejszają podatku. To trzeba uwzględnić w kalkulacji.

Przykład (prosty, bez księgowości):
Czynsz dla właściciela: 4 500 zł/mies. → 54 000 zł/rok przychodu.
Ryczałt 8,5% → 4 590 zł podatku rocznie (przy założeniu, że nie przekraczasz limitu).

Najem w działalności: kiedy ma sens (i jakie są konsekwencje)

Działalność zwykle rozważa się, gdy:

  • masz większą skalę (kilka lokali),
  • masz koszty, które realnie chcesz rozliczać w inny sposób,
  • łączysz najem z innymi usługami (np. zarządzaniem najmem, podnajmem, usługami dodatkowymi).

Minus: więcej formalności, większa „wrażliwość” na błędy i często konieczność spójnego podejścia do ZUS/księgowości. Tu nie ma uniwersalnej odpowiedzi – dlatego my w Bezpiecznej Nieruchomości najpierw liczymy netto, a dopiero potem dobieramy model.

Najem okazjonalny vs zwykły – bezpieczeństwo umowy i egzekucji

W Warszawie różnica między „zwykłą” umową a najmem okazjonalnym często sprowadza się do jednego: co możesz zrobić, gdy najemca przestaje płacić i nie chce się wyprowadzić.

Najem okazjonalny wymaga dodatkowych załączników (m.in. oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji).

Mini-porównanie: zwykły vs okazjonalny

Element

Zwykły najem

Najem okazjonalny

Formalności na starcie

mniejsze

większe (notariusz, załączniki)

„Siła” zabezpieczeń

zależy od zapisów i praktyki

zwykle większa (egzekucja oparta o oświadczenie notarialne)

Dla kogo

gdy masz bardzo dobrego najemcę i prostą sytuację

gdy priorytetem jest bezpieczeństwo właściciela

Checklista selekcji najemcy (minimum, które realnie działa)

  • potwierdzenie dochodów i źródła zatrudnienia
  • historia płatności (jeśli dostępna)
  • rozmowa i spójność informacji (to często wyłapuje „dziury”)
  • sensowna kaucja i jasne zasady płatności
  • komplet załączników do umowy (zwłaszcza przy najmie okazjonalnym)
Rozważasz zakup mieszkania na wynajem? Zrób to bez stresu i nieprzewidzianych kosztów!

Umów się na bezpłatną rozmowę i dowiedz się jak możemy pomóc w:
- Uzyskaniu finansowania - dopasowujemy finansowanie tak, aby było bezpieczne i opłacalne
- Wyborze odpowiedniego mieszkania - dobrana lokalizacja, układ i grupa docelowa
- Koordynacją remontu i projektu, dzięki czemu unikasz problemów z podwykonawcami
- Weryfikacji przyszłych najemców - obniżamy ryzyko opóźnień i problemów
- Uzyskaniu pierwszych zwrotów już po 3-4 miesiącach od wypełnienia formularza.

Inwestuj mądrze, bez ryzyka i z pełnym wsparciem na każdym etapie.

Podatek przy sprzedaży drugiego mieszkania: reguła 5 lat i ulga mieszkaniowa

Kiedy sprzedaż jest bez PIT (5 lat)

Najprościej: sprzedaż prywatna nieruchomości jest zwolniona z PIT, jeśli minęło 5 lat, liczone od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Kiedy jest PIT 19% i jak działa ulga mieszkaniowa (w skrócie)

Jeśli sprzedajesz przed upływem 5 lat, może pojawić się PIT (często mówi się o stawce 19%). Wtedy wchodzi w grę ulga mieszkaniowa: idea jest prosta – gdy przeznaczysz przychód ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe, możesz skorzystać ze zwolnienia w odpowiednim zakresie. Masz na to czas: wydatkowanie nie może nastąpić później niż w okresie 3 lat licząc od końca roku, w którym nastąpiła sprzedaż.

Tu nie ma sensu „kombinować na skróty” – lepiej policzyć scenariusze na konkretnych liczbach (kupno, koszty, plan reinwestycji).

Uwaga na ryzyko „działalności” przy częstych sprzedażach

Jeśli robisz częste transakcje i wygląda to jak zorganizowany handel, fiskus może próbować zakwalifikować to jako działalność gospodarczą – a wtedy ulgi „prywatne” nie zawsze zadziałają tak, jak ludzie zakładają.

Oś czasu (żeby nie pomylić 5 lat)

Zdarzenie

Przykład daty

Jak liczysz 5 lat

Kupno

15.03.2026

liczysz od 31.12.2026

5 lat mija

31.12.2031

sprzedaż od 01.01.2032 bez PIT (w typowym ujęciu prywatnym)

Box: czerwone flagi (sprzedaż)

  • kilka sprzedaży w krótkim czasie,
  • kupno „na handel” z typowym schematem (remont → szybka sprzedaż),
  • działania marketingowo-sprzedażowe jak w firmie.

Czy inwestowanie w Warszawie ma sens? Prosta rama decyzyjna (z przykładami)

Warszawa: co zwykle „robi wynik” (lokalizacja, popyt, płynność)

Warszawa ma kilka przewag inwestycyjnych, które zwykle działają na plus: duży rynek pracy, wysoki popyt najemców, szybka płynność w dobrych lokalizacjach. Ale to nie znaczy, że „każde mieszkanie się broni”. Trendy cen i rynku najmu warto konfrontować z danymi (np. cyklicznymi publikacjami NBP o cenach mieszkań i sytuacji na rynku) i zawsze patrzeć na datę danych.

Dla tła: GUS pokazywał, że w 2 kw. 2025 ceny w Polsce rosły kw/kw (z rozbiciem na pierwotny i wtórny) – to nie zastąpi analizy konkretnego mieszkania, ale pomaga złapać kierunek.

Rentowność najmu: jak liczyć (brutto vs netto vs realnie „po pustostanach”)

Najczęstszy błąd: ludzie liczą „na szybko” brutto (czynsz/cena) i myślą, że to jest wynik.

Bezpieczniejsza metoda (netto, konserwatywnie):

  1. licz przychód roczny,
  2. odejmij pustostan (np. 1 miesiąc rocznie jako ostrożne założenie),
  3. odejmij podatek od najmu,
  4. odejmij koszty utrzymania/serwisu,
  5. odejmij zarządzanie (jeśli zlecasz),
  6. dopiero wtedy porównuj do pełnego kosztu wejścia.

Dzielnice i profil najemcy (Wola, Mokotów, Śródmieście, Ochota, Ursynów…) – jak dobierać strategię

W Warszawie strategia zwykle zaczyna się od pytania: kto ma tu mieszkać i dlaczego akurat w tej lokalizacji?

  • 2 pokoje blisko metra często celują w młodych specjalistów lub pary,
  • większe metraże rodzinne rządzą się inną stawką i innym ryzykiem pustostanu,
  • „ładne, ale daleko” potrafi wyglądać dobrze w ogłoszeniu, a gorzej w realnym popycie.

W tym artykule nie próbuję pozycjonować każdej dzielnicy (od tego są osobne podstrony typu „zarządzanie najmem Warszawa + dzielnica”), ale w kalkulacji zawsze warto porównać 2–3 alternatywy dzielnicowe.

Kalkulator w tabeli (do wklejenia i policzenia na szybko)

Parametr

Wartość (Twoja)

Notatka

Cena zakupu

  

Koszty wejścia (PCC/notariusz/KW itd.)

  

Remont + wyposażenie

  

Łącznie start

 

cena + koszty + remont

Czynsz dla właściciela (mies.)

 

po odjęciu opłat, jeśli tak liczysz

Przychód roczny

 

czynsz × 12

Pustostan (mies.)

1

konserwatywnie

Korekta pustostanu

 

czynsz × pustostan

Podatek od najmu

 

wg ryczałtu 8,5/12,5%

Serwis/naprawy (rocznie)

 

rezerwa

Zarządzanie (rocznie)

 

jeśli zlecasz

Zysk netto roczny

 

przychód − pustostan − podatek − koszty

Stopa zwrotu netto

 

zysk netto / łączny start

Jak ograniczamy ryzyko inwestora: proces Bezpiecznej Nieruchomości (Warszawa)

Tu podejście jest proste: inwestor nie potrzebuje „teorii”, tylko spokoju, liczb i procedur.

„Całość w jednym miejscu”: zakup → negocjacje → wykończenie → wynajem → zarządzanie

Proces (typowo 6 kroków):

  1. Krótki brief inwestora: budżet, cel (najem/dziecko/dywersyfikacja), horyzont.
  2. Wstępna selekcja ofert + szybka kalkulacja kosztów wejścia i ryzyk.
  3. Analiza stanu prawnego i negocjacje (żebyś nie kupił problemu).
  4. Plan przygotowania lokalu: zakres, standard pod najem, harmonogram.
  5. Przygotowanie oferty najmu + selekcja najemcy + umowa (często najem okazjonalny).
  6. Obsługa po starcie: płatności, awarie, komunikacja, procedury na opóźnienia.

Transparentne kalkulacje i checklista ryzyk (pustostany, awarie, nieterminowe płatności)

Co dostajesz (konkretnie):

  • kalkulację rentowności netto z jawnymi założeniami (pustostan, podatek, koszty)
  • checklisty: zakup, stan prawny, przygotowanie pod najem
  • standard komunikacji i procedury awaryjne (żebyś nie był „na telefon”)

Selekcja najemców + procedury awaryjne (BIK/dochody/historia płatności)

Nie obiecujemy cudów, ale minimalizujemy ryzyko tam, gdzie jest realne:

  • weryfikacja dochodów i stabilności,
  • spójne zasady płatności i kaucja,
  • dobrze dobrana umowa (zwykła vs okazjonalna),
  • szybka reakcja na opóźnienia.

Najczęstsze błędy inwestorów, które ucinamy:

  • kupno mieszkania „bo ładne”, bez policzenia kosztu wejścia i pustostanu,
  • start najmu bez sensownej umowy i dokumentów,
  • brak rezerwy na awarie (a awarie zawsze się zdarzają).

FAQ: zakup drugiego mieszkania a podatek (12–15 pytań)

  1. Czy przy zakupie drugiego mieszkania płaci się PCC 2%?
    Najczęściej tak, jeśli kupujesz na rynku wtórnym. Przy akcie PCC pobiera notariusz jako płatnik.
  2. Zakup drugiego mieszkania a podatek – co się zmienia vs pierwsze mieszkanie?
    Najczęściej wypada zwolnienie PCC dla „pierwszego mieszkania”, więc przy wtórnym wraca PCC 2%.
  3. Rynek pierwotny: czy płacę PCC, jeśli kupuję od dewelopera?
    Zwykle nie, bo w cenie jest VAT. Wyjątki zależą od konstrukcji transakcji – warto to potwierdzić w umowie przed podpisaniem.
  4. Czy zwolnienie z PCC dotyczy drugiego mieszkania?
    Zwykle nie – zwolnienie jest powiązane z „pierwszym” mieszkaniem i warunkami, które przy drugim lokalu nie są spełnione.
  5. Ile wynosi podatek od wynajmu mieszkania w 2025/2026?
    Najczęściej: ryczałt 8,5% do 100 tys. zł przychodu rocznie i 12,5% od nadwyżki.
  6. Najem okazjonalny czy zwykły – co bezpieczniejsze dla właściciela?
    Często bezpieczniejszy jest okazjonalny, bo opiera się m.in. o notarialne oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji.
  7. Jak policzyć rentowność najmu netto (po podatkach i pustostanach)?
    Odejmij od przychodu rocznego pustostan (np. 1 miesiąc), podatek, koszty serwisu i ewentualne zarządzanie. Dopiero to dzielisz przez pełny koszt wejścia.
  8. Ile kosztuje inwestycja w mieszkanie pod wynajem (pełny koszt wejścia)?
    Poza ceną licz: PCC/VAT, notariusza, KW, koszty kredytu (jeśli jest), przygotowanie lokalu i rezerwę awaryjną. Opłaty KW i taksa mają konkretne podstawy prawne.
  9. Jak wybrać najemcę i ograniczyć ryzyko zaległości?
    Weryfikuj dochody i spójność informacji, ustaw jasne zasady płatności, dobrą umowę i komplet załączników (zwłaszcza przy okazjonalnym). Jeśli chcesz – my robimy to procesowo.
  10. Kiedy sprzedaż mieszkania jest bez podatku (zasada 5 lat)?
    Gdy minie 5 lat liczone od końca roku, w którym nastąpiło nabycie.
  11. Na czym polega ulga mieszkaniowa i kiedy działa?
    Jeśli sprzedajesz przed 5 latami, możesz przeznaczyć przychód na własne cele mieszkaniowe – masz na to 3 lata licząc od końca roku sprzedaży.
  12. Czy inwestowanie w nieruchomości w Warszawie nadal ma sens?
    Często tak, ale tylko przy dobrym zakupie i policzeniu netto. Trendy warto sprawdzać w raportach NBP, a decyzję opierać o konkretną kalkulację mieszkania.
  13. Czy opłaca się zlecić zarządzanie najmem w Warszawie?
    Jeśli cenisz czas i spokój, a mieszkanie ma zarabiać bez ciągłego „gaszenia pożarów”, zarządzanie często się broni – szczególnie gdy wliczysz koszt pustostanów i błędów.
  14. Jakie są najczęstsze błędy przy zakupie mieszkania inwestycyjnego?
    Najczęściej: brak policzenia kosztu wejścia, złe założenia pustostanu, zakup bez analizy stanu prawnego i start najmu bez sensownej umowy.
Rozważasz zakup mieszkania na wynajem? Zrób to bez stresu i nieprzewidzianych kosztów!

Umów się na bezpłatną rozmowę i dowiedz się jak możemy pomóc w:
- Uzyskaniu finansowania - dopasowujemy finansowanie tak, aby było bezpieczne i opłacalne
- Wyborze odpowiedniego mieszkania - dobrana lokalizacja, układ i grupa docelowa
- Koordynacją remontu i projektu, dzięki czemu unikasz problemów z podwykonawcami
- Weryfikacji przyszłych najemców - obniżamy ryzyko opóźnień i problemów
- Uzyskaniu pierwszych zwrotów już po 3-4 miesiącach od wypełnienia formularza.

Inwestuj mądrze, bez ryzyka i z pełnym wsparciem na każdym etapie.